← Samenvatting · Stof tot nadenken
Wat is 6G precies?
6G is de opvolger van het huidige 5G-netwerk en vormt de zesde generatie van mobiele telecommunicatietechnologie. Hoewel 5G momenteel nog wereldwijd wordt uitgerold en verbeterd, werken wetenschappers en technologiebedrijven achter de schermen al aan de ontwikkeling van 6G. De commerciële lancering wordt verwacht rond het jaar 2030. Vergeleken met 5G zal 6G op vrijwel elk vlak een enorme sprong voorwaarts zijn:
- Extreme snelheid: 6G kan theoretisch snelheden behalen tot 1 terabit per seconde (Tbps). Dat is tot honderd keer sneller dan de maximale snelheid van 5G. Daarmee zou men honderden Netflix-films in één seconde kunnen downloaden.
- Vrijwel geen vertraging (latency): de reactietijd van het netwerk daalt naar minder dan 0,1 milliseconde. Dit is cruciaal voor toepassingen waarbij elke microseconde telt, zoals vliegende drones of realtime chirurgie op afstand.
- Terahertz-frequenties: 6G maakt gebruik van extreem hoge radiofrequenties in de terahertz-band. Deze golven kunnen gigantische hoeveelheden data versturen, maar hebben een zeer kort bereik en moeite om door muren heen te dringen.
- Netwerk als sensor: 6G-radiogolven kunnen niet alleen data versturen, maar ook de omgeving scannen. Het netwerk kan daardoor objecten, bewegingen en vormen in een ruimte herkennen zonder dat daar camera’s voor nodig zijn. Zo kan 6G mensen binnen in hun woning waarnemen, zelfs als zij niet verbonden zijn met het internet, en patronen zoals ademhaling en hartslag opmerken.
6G is niet alleen bedoeld om sneller te scrollen op een telefoon. Het maakt sciencefiction-achtige technologieën mogelijk, zoals holografische communicatie (videobellen in 3D waarbij een levensecht hologram van de gesprekspartner in de kamer wordt geprojecteerd), de digitale tweeling (het live en foutloos kopiëren van de fysieke wereld naar een digitale wereld, bijvoorbeeld voor het simuleren van verkeer in een complete stad of de werking van het menselijk lichaam) en volledig autonome systemen (miljoenen zelfrijdende auto’s, robots en drones die direct en zonder haperingen met elkaar communiceren om ongelukken te voorkomen).
Wie heeft de ontwikkeling in handen?
De ontwikkeling van 6G ligt in handen van een complex mondiaal samenspel. Hoewel de Magnificent 7 (de zeven grootste Amerikaanse techgiganten) een grote invloed hebben, zijn zij niet de partijen die deze technologie primair vormgeven of de standaarden bepalen. De echte controle is verdeeld over drie groepen.
1. De traditionele telecomreuzen
Mobiele netwerken vereisen fysieke masten, antennes en specifieke zendapparatuur. De partijen die 6G daadwerkelijk ontwerpen, patenten vastleggen en apparatuur bouwen, zijn de traditionele netwerkfabrikanten en chipmakers. Hardware en infrastructuur komen van bedrijven zoals Nokia (Finland), Ericsson (Zweden) en Huawei (China). Zij lopen voorop met de fysieke technologie, zoals terahertz-antennes. De chipgiganten Qualcomm en Broadcom ontwikkelen de modems en halfgeleiders die nodig zijn voor de extreme snelheden. Wereldwijde providers zoals China Mobile, NTT Docomo (Japan), Samsung (Zuid-Korea) en AT&T (Verenigde Staten) zullen de netwerken uitrollen.
2. De rol van de Magnificent 7
De rol van Microsoft, Apple, Alphabet (Google), Meta, Amazon en in mindere mate Tesla en Nvidia is vooral ondersteunend en strategisch. Zij hebben zich verenigd in allianties zoals de Next G Alliance om mee te praten over hoe 6G eruit moet zien.
- Apple ontwikkelt achter de schermen eigen 6G-modems om in de toekomst minder afhankelijk te zijn van Qualcomm.
- Microsoft, Google en Amazon willen dat de 6G-infrastructuur naadloos aansluit op hun cloudplatforms (Azure, Google Cloud en AWS), omdat 6G volledig draait om AI-native netwerken en gigantische datastromen.
- Meta heeft de extreme snelheid en lage vertraging van 6G nodig voor plannen rond de Metaverse en geavanceerde virtual- en augmented-reality-brillen.
3. De standaardisatie-organisaties
Niemand mag zomaar een eigen 6G-netwerk bouwen; alles moet wereldwijd op dezelfde manier werken. De echte regie ligt bij onafhankelijke internationale organen. De ITU (International Telecommunication Union), een VN-organisatie, verdeelt de wereldwijde frequenties en stelt de officiële eisen vast (de IMT-2030-visie). 3GPP is het wereldwijde samenwerkingsverband van technologiebedrijven dat de exacte technische blauwdrukken en protocollen schrijft. Pas als 3GPP een technologie goedkeurt, wordt het een officiële wereldstandaard.
Kort samengevat: de Magnificent 7 bepalen de toekomst van AI en software, maar voor de fundamentele ontwikkeling van 6G zitten zij aan tafel met telecomgiganten (Nokia, Ericsson, Huawei, Qualcomm) die de fysieke netwerkinfrastructuur daadwerkelijk beheersen. Het speelveld is sterk politiek geladen.
De Magnificent 7 als dataverwerkers
De Magnificent 7 zijn de grootste en machtigste dataverwerkers ter wereld. Dat is precies de reden waarom zij zo nauw betrokken zijn bij de ontwikkeling van 6G, ook al bouwen zij zelf geen zendmasten of antennes. Het traditionele verschil tussen een telecombedrijf (dat data verplaatst) en een techbedrijf (dat data verwerkt) vervaagt met 6G volledig. Zij spelen een cruciale rol via drie grote datastromen:
1. Cloud-infrastructuur (Microsoft, Amazon, Google)
6G-netwerken worden cloud-native. De miljarden berekeningen die nodig zijn om het netwerk in de lucht te houden, gebeuren niet meer op de zendmast zelf, maar in gigantische datacentra. Amazon (AWS), Microsoft (Azure) en Alphabet (Google Cloud) bezitten samen het merendeel van de wereldwijde cloud-infrastructuur. Telecomproviders huren nu al de cloudsystemen van deze techgiganten. Bij 6G zal die afhankelijkheid alleen maar groter worden.
2. Kunstmatige intelligentie en rekenkracht (Nvidia, Microsoft)
Waar 5G simpelweg een snellere databuis is, wordt 6G ontworpen met AI als fundament (AI-native). Het netwerk moet zelf continu voorspellen waar data naartoe moet en hoe signalen moeten lopen. Nvidia levert de essentiële AI-chips (GPU’s) die deze gigantische hoeveelheden data in realtime moeten analyseren. Zonder de rekenkracht van Nvidia kan een 6G-netwerk de beloofde snelheden en lage vertragingen niet waarmaken.
3. De data-consumenten (Meta, Apple, Google)
6G is hard nodig omdat de Magnificent 7 steeds zwaardere data-applicaties ontwikkelen. Het trainen van geavanceerde AI-modellen, het live streamen van 3D-werelden en het verwerken van data van miljoenen slimme apparaten vereist een netwerk dat terabytes aan data per seconde kan verwerken.
Bij eerdere generaties (3G en 4G) bepaalden de telecombedrijven de regels. Nu bepalen de dataverwerkers wat het netwerk moet kunnen. Zij hebben de data, de AI en de datacentra die 6G straks noodzakelijk en functioneel maken.
De “domme pijp”
De Magnificent 7 hoeven de masten niet te bouwen. Dat is goedkoper voor hen. Zij laten de extreem dure, risicovolle en fysieke infrastructuur (het graven van kabels, het bouwen en onderhouden van zendmasten) over aan de traditionele telecombedrijven. Ondertussen positioneren zij zich zo dat vrijwel alle waardevolle data die door die masten stroomt, uiteindelijk via hun platforms wordt verwerkt. Dit werkt via een aantal mechanismen:
- Verdeling van de kosten: telecombedrijven dragen de loodzware fysieke kosten (licenties voor radiofrequenties en hardware). Dit is een sector met lage winstmarges en gigantische schulden. De Magnificent 7 investeren hun miljarden in datacentra en AI-chips, wat veel winstgevender is omdat software en cloudcapaciteit oneindig schaalbaar zijn.
- Cloudificatie van het netwerk: bij 6G verandert de zendmast in feite in een “domme antenne”. De hersenen van het netwerk (routeren van verkeer, beveiliging, AI-aansturing) draaien in de cloud. Omdat telecombedrijven zelf niet de capaciteit hebben om zulke gigantische cloudnetwerken te bouwen, verhuizen zij hun kernnetwerken naar AWS, Azure of Google Cloud. De data moet dus wel via hun kanalen lopen.
- De data-trechter: zelfs bij een eenvoudige handeling via een 6G-mast is de kans groot dat de Magnificent 7 de data verwerken: AI en zoekopdrachten via Google of Microsoft, besturingssystemen via Apple of Android, sociale interactie en VR via Meta, en de berekeningen via Nvidia-chips.
In de technologiesector wordt dit het scenario van de “dumb pipe” (de domme pijp) genoemd. De telecombedrijven bezitten de fysieke buis waar de data doorheen stroomt, maar de Magnificent 7 bezitten het water (de data), de zuiveringsinstallatie (de AI) en de kranen (de apps en de cloud). De echte economische waarde en de macht over de data liggen bij hen, zonder dat zij ooit zelf één zendmast hoeven te plaatsen. Dit raakt direct aan vragen over privacy, de Europese privacywetgeving (AVG/GDPR), monopolievorming en mogelijke alternatieven om data buiten deze cloudkanalen te houden.
Worden zij mede-eigenaar van onze data?
Juridisch gezien in de regel niet. De grote techbedrijven claimen meestal geen auteursrecht of eigendom over de content die jij uploadt of genereert. Wat ze wél doen, is via hun algemene voorwaarden een zeer ruime licentie afdwingen. Daarmee mogen ze data en content vrijwel onbeperkt gebruiken, kopiëren, verwerken, analyseren en inzetten voor de training van AI-modellen, vaak ook na beëindiging van het account.
In de praktijk komt dat neer op verregaande controle en economisch profijt, zonder dat de oorspronkelijke rechthebbende daar iets voor terugkrijgt. Veel creatieve werken, teksten, afbeeldingen, code en andere beschermde content worden (al dan niet via scraping of gebruiksvoorwaarden) gebruikt voor AI-training, zonder aparte vergoeding of toestemming buiten de algemene voorwaarden. Rechthebbenden die dat willen aanvechten, hebben vooral de rechter als middel. Procedures zijn duur, langdurig en onzeker, en de bedrijven beroepen zich vaak op fair use (in de VS), technische argumenten of de voorwaarden die gebruikers hebben geaccepteerd. Voor individuele makers en kleinere partijen is dat een hoge drempel.
Kortom: juridisch geen mede-eigendom, maar wel een zeer sterke, eenzijdige gebruikspositie die het voor rechthebbenden moeilijk maakt om controle of compensatie af te dwingen anders dan via kostbare rechtszaken.
Gemonitord worden zonder mee te doen
De “netwerk-als-sensor”-functie werkt in principe onafhankelijk van of jij zelf een verbinding hebt of toestemming geeft. Zonder dat je een toestel aansluit of een account opent, kan infrastructuur signalen opvangen en verwerken. Of en hoe dat in de praktijk gebeurt, hangt af van de uiteindelijke standaarden, wetgeving en implementatie, maar de technische mogelijkheid staat in de concepten. Een black-box-AI die zelf beslist data over jou te verzamelen, is eveneens een bekend risico: de besluitvorming is ondoorzichtig en controle achteraf is moeilijk.
Wie de voorwaarden van de dominante platforms weigert, kan veel alledaagse functies (bankieren, communicatie, werk, overheidsdiensten, gezondheidszorg, reizen, betalingen) niet of slechts beperkt gebruiken. Volledige onthouding is technisch mogelijk (open-sourcetools, privacygerichte alternatieven, een minimale digitale voetafdruk), maar leidt in de praktijk tot aanzienlijke isolatie. Een principieel “niet meedoen” is zo moeilijk te combineren met volledige deelname aan de samenleving.
Waarom dit een privacyrisico is
- Je kunt worden waargenomen zonder dat je meedoet. Via de netwerk-als-sensor-functie kunnen radiogolven aanwezigheid, beweging, ademhaling en hartslag oppikken. Je hoeft zelf geen verbinding te maken en geen toestemming te geven.
- De data komt terecht bij partijen die er actief iets mee willen doen. Het netwerk wordt cloud-native en de echte verwerking verschuift naar de Magnificent 7. Zij krijgen via voorwaarden ruime licenties om data te gebruiken, te analyseren en in te zetten voor AI-training. Data is voor hen grondstof, geen neutraal doorgeefluik.
- Je kunt er nauwelijks buiten blijven. Wie de voorwaarden weigert, raakt uitgesloten van veel alledaagse functies, terwijl de technische mogelijkheid van monitoring blijft bestaan.
De combinatie van passieve sensing, actieve dataverwerking door een klein aantal grote partijen en structurele afhankelijkheid maakt 6G in de beschreven vorm een groter privacyrisico dan eerdere generaties. Je verliest controle over of en hoe data over jou wordt verzameld en gebruikt, terwijl je de maatschappij niet zomaar kunt verlaten.
Ons signaal: echte neutraliteit en white-box-controle
De Magnificent 7 positioneren zich als de feitelijke dataverwerkers van de komende 6G-infrastructuur. Zij laten de fysieke masten over aan telecombedrijven, maar trekken de waardevolle data naar hun cloud- en AI-systemen. Via algemene voorwaarden verkrijgen zij ruime licenties om data en intellectuele content actief te gebruiken, terwijl zij hun eigen broncode streng beschermen tegen inzage of gebruik door derden. Dit is geen neutrale doorgeefluik-rol, maar een eenzijdige machtspositie die intellectueel eigendom en persoonlijke data omzet in grondstof.
Wij eisen daarom:
- dat de Magnificent 7 uitsluitend als strikt neutraal doorgeefluik fungeren en data of intellectuele content op geen enkele wijze actief gebruiken;
- dat het white-box-model MNCIM wordt toegevoegd aan hun black-box-systemen, zodat verwerking controleerbaar, uitlegbaar en toetsbaar wordt;
- dat deze eisen worden voorgelegd aan de rechters in de Verenigde Staten, zodat de huidige praktijk van ongecontroleerde data- en IP-toe-eigening wordt getoetst.
Zonder deze waarborgen verschuift de macht over data en infrastructuur definitief naar een handvol Amerikaanse bedrijven, terwijl burgers en overheden in Nederland en Europa de controle verliezen.
Wat kun je zelf doen?
- Maak het onderwerp bespreekbaar bij de overheid en in je omgeving. De EU werkt al aan regels voor data, AI en digitale soevereiniteit (AVG, Digital Markets Act, Digital Services Act, AI Act). De vragen rond 6G sluiten daarbij aan: welke waarborgen willen we in de standaarden, welk recht op echte neutraliteit of opt-out, en welke Europese of publieke alternatieven?
- Zet in de instellingen van de AI-apps en sociale media die je gebruikt het gebruik van je gegevens voor modeltraining uit, waar die optie bestaat. Let op: dat geldt alleen voor de toekomst; wat al eerder is gebruikt, kan niet meer uit een model worden gehaald.
- Heb je een zorg over de verwerking van jouw persoonsgegevens? Dien dan een tip of klacht in bij de Autoriteit Persoonsgegevens (autoriteitpersoonsgegevens.nl).
